૧૮. મન હર લીન હમારો ધર્મસુત

રાગ ઠુમરી

પદ ૧

મન હર લીન હમારો ધર્મસુત, મન હર લીન હમારો રે. મન.

હસી મુસકાય કે મનવા મેરો, લે જ્યુંગયો દગ તારો રે;

આય અચાનક ઘાયલ કીની, કરી કરી નેન નજારો રે. મન.૧

કહી બતિયાં કછુ મર્મકી સુંદર, શ્રી ઘનશ્યામ અટારો રે;

પ્રીત લગાય કે પરવશ કીની, સુંદર ધર્મ દુલારો રે. મન.૨

શ્યામ સુંદરકી શોભા નીરખી, છૂટ ગયો જગ સારો રે;

સ્વર્ગ મૃત્યુ પાતાળમેં દેખે, કોહું નહિ અસ પ્યારો રે. મન.૩

કાનમેં કુંડળ મકરાકૃત ધરી, ઉર પર હાર હજારો રે;

અવધપ્રસાદકે ચિત્તમેં બસ ગયો, વામ શ્રવન તિલ સારો રે. મન.૪

પદ ૨

શ્યામ છબી સુખકારી મનોહર, શ્યામ છબી સુખકારી રે. શ્યા.

એહી બીનું સ્વામી અવર નહિ મેરે, ત્રિભુવનમેં હિતકારી રે;

પ્રીત કરી પુરુષોત્તમ નીરખે, નટવર ભવ ભય હારી રે. શ્યા.૧

શિર પર પાઘ ગુલાબી ધારે, પેચ સહિત અતિ પ્યારી રે;

ભ્રકુટિ ભાલ તિલકકું નીરખી, હો ગઈ જગશું ન્યારી રે. શ્યા.૨

ચંચલ મૂર્તિ શ્યામ ચતુરકી, ચાલ હંસ અનુસારી રે;

દેખી બદન શક્તિ ભઈ સજની, રહી મેં શ્યામ નિહારી રે. શ્યા.૩

નાસા કપોળ રૂ નેનનકી છબી, કહાં બરનું અતિભારી રે;

અવધપ્રસાદ કે નાથકી મૂર્તિ, લહી મેં અંતર ધારી રે. શ્યા.૪

પદ ૩

હરિકૃષ્ન ઉર ધારી જીવુંગી મેં, હરિકૃષ્ન ઉર ધારી રે. હ.

દીનાનાથ દયા કે સાગર પુરુષોત્તમ સુખકારી રે;

રહો સમાગમ નાથકો મેરે, એહી હે અરજ હમારી રે. હ.૧

જેસેંહી ચંદ ચકોરકું પ્યારો, તેસેંહીં પ્રીત અપારી રે;

શ્રી ઘનશ્યામ અંતરમેં બસિયા, મોહન કૃષ્ન મોરારિ રે. હ.૨

જન્મોજન્મ કી નાથકી ભઈ હું, ઓર સકલ હિ બિસારી રે;

પ્રગટ પ્રમાન આય મિલે જબસેં, તબસેં દિયે દુઃખ ટારી રે. હ.૩

અવધપ્રસાદકે નાથકી છબી કું, જતન કરીકે ભારી રે;

રખું નિરંતર અંતર મેરે, ટેક અચળ એક ધારી રે. હ.૪

પદ ૪

સહજાનંદ નિહારે સખી મેં, સહજાનંદ નિહારે. સ.

શ્રી ઘનશ્યામ બદનકી શોભા, નિશદિન અંતર ધારે રે;

સુંદર નેન કમલ દલ જેસે, ભ્રકુટિ ધનુષ્યાકારે રે. સ.૧

ગહરી નાભિ અજકે કારન, ત્રિવળી તાપ નિવારે રે;

વિશદ ઉદર વર કટિ તદ સુંદર, જાનું જુગલ છબી ભારે રે. સ.૨

અરુણ કમલ સમ ચરન મનોહર, સોલ ચિહ્‌ન જુત સારે રે;

નશખીશ મૂર્તિ નાથકી સુંદર, કરું અખંડ દ્દગ તારે રે. સ.૩

ચંચળ મૂર્તિ ધર્મકુંવરકી, શ્વેત વસન નિત્ય ધારે રે;

અવધપ્રસાદ નીરખી યહ શોભા, અંતરમાંહી ઉતારે રે. સ.૪

શબ્દાર્થ સૂચી

પદ ૧

મુસકાય કે – મલકાઈને

મનવા – મન

નેન નજારો - આંખનો ઇશારો

અસ પ્યારો - આના જેવો પ્યારો

પદ ૨

થકિત ભઈ - આશ્ચર્ય પામી

બરનું - વર્ણવું

પદ ૩

અપારી – અપાર

બસિયા – વસિયા

સકળ - સકળ, સઘળું

બિસારી - ભુલાવી દીધું

પદ ૪

નિહારે - નિહાળ્યા, જોયાદ્બગહરી – ઊંડી

વિશદ – વિશાળ

ચિહ્‌ન જુત - ચિહ્‌ન સહિત